L. reuteri: capsule of yoghurt – wat werkt beter?

Gepubliceerd op 4 juni 2025

Is het voldoende om L. reuteri slechts een paar dagen in capsulevorm in te nemen – of is yoghurt op lange termijn zinvoller?

De vraag of je Limosilactobacillus reuteri gewoon enkele dagen in capsulevorm kunt innemen en daarmee blijvend iets in de darm kunt veranderen, wordt vaak gesteld. Dit zijn de belangrijkste wetenschappelijk onderbouwde feiten:

Tijdelijke kolonisatie, geen permanente vestiging

Anders dan veel mensen denken, vestigt L. reuteri zich niet permanent in de darm wanneer het oraal wordt ingenomen. Meerdere onderzoeken laten zien dat zelfs probiotische stammen met een goede verdraagbaarheid en werking meestal slechts tijdelijk door de darm passeren, zolang ze regelmatig worden toegediend. Wanneer de inname wordt gestopt, verdwijnt de aantoonbare hoeveelheid van deze bacteriën binnen enkele dagen tot weken (Walter et al., 2018; Derrien & van Hylckama Vlieg, 2015).

Dit komt onder andere doordat bij mensen in westerse samenlevingen de oorspronkelijke ecologische niches voor deze bacteriën door moderne voeding, medicijnen (vooral antibiotica) en hygiënestandaarden verloren zijn gegaan (Blaser, 2014). Permanente vestiging lukt onder deze omstandigheden maar zelden.

Alleen een paar dagen capsules innemen is doorgaans niet voldoende. Het gaat om de continue toevoer, vergelijkbaar met een plant die regelmatig water moet krijgen om te gedijen.

2. Capsule versus yoghurt – verschillen in werking en kosten

Hoewel L. reuteri-capsules een gemakkelijke optie zijn, biedt zelfgemaakte yoghurt meerdere voordelen:

• Kosten: Uit één capsule kunnen door fermentatie tot 20 porties yoghurt ontstaan. Daardoor is yoghurt aanzienlijk goedkoper – vooral bij dagelijks gebruik.
• Dosering: De yoghurt bevat een veel groter aantal bacteriën dan één capsule. Onderzoek laat zien dat probiotische effecten vaak afhankelijk zijn van de dosis (Ouwehand et al., 2002).
• Aanvullende metabolieten: Tijdens de fermentatie ontstaan postbiotische stoffen, zoals korteketenvetzuren, B-vitaminen en bioactieve peptiden, die aanvullend gezondheidsbevorderend kunnen werken (Wegh et al., 2019).

Overlevingspercentage van probiotica in de maag: capsules versus yoghurt

Uitdagingen voor probiotica in de maag

De menselijke maag vormt met zijn zure pH-waarde (ongeveer 1,5 tot 3,5) een aanzienlijke hindernis voor oraal ingenomen probiotica. Veel probiotische stammen zijn gevoelig voor dit zuur en kunnen tijdens de passage door de maag worden geïnactiveerd.

Overlevingspercentage in probiotische capsules

In een onderzoek werd de resistentie van verschillende commerciële probiotica tegen gesimuleerde maagomstandigheden onderzocht. De resultaten lieten zien dat veel van deze producten, vooral producten zonder zuurbestendige coating, een laag overlevingspercentage hadden. Bij sommige producten was na 90 minuten in een zure omgeving (pH 2) sprake van een afname van het aantal levensvatbare bacteriën met maximaal 3 log-eenheden, wat overeenkomt met een afname met een factor 1.000.

Een ander onderzoek bevestigde dat veel probiotische capsules zonder speciale beschermingsmechanismen onvoldoende bestand zijn tegen maag- en galzuren, waardoor hun werkzaamheid ter discussie komt te staan.

Overlevingspercentage in gefermenteerde zuivelproducten zoals yoghurt

Gefermenteerde zuivelproducten zoals yoghurt bieden probiotische bacteriën daarentegen een beschermende matrix. Uit een onderzoek bleek dat probiotische stammen in yoghurt tijdens de passage door de maag een hoger overlevingspercentage hadden. Dit wordt toegeschreven aan de buffercapaciteit van melkeiwitten en andere bestanddelen van yoghurt, die de pH-waarde in de maag verhogen en zo de werking van het zuur afzwakken.

Daarnaast werd vastgesteld dat de combinatie van probiotica met zuivelproducten het overlevingspercentage van de bacteriën aanzienlijk verbetert in vergelijking met water. In één onderzoek overleefden bepaalde Lactobacillus-stammen in melk tot 197% beter dan in water.

Het overlevingspercentage van probiotische bacteriën tijdens de passage door de maag is bepalend voor hun werkzaamheid in de darm. Onderzoek laat zien dat gefermenteerde zuivelproducten zoals yoghurt een beschermende omgeving bieden die de werking van maagzuur afzwakt en zo het overlevingspercentage van probiotica verhoogt. Daarentegen kunnen veel probiotische capsules, vooral capsules zonder zuurbestendige coating, een lager overlevingspercentage hebben.

Daarom kan regelmatige consumptie van probiotische yoghurt een effectievere methode zijn om de voordelen van probiotische bacteriën te benutten.

3. Langetermijneffecten vereisen langdurig gebruik

Veel van de gedocumenteerde positieve effecten van L. reuteri, bijvoorbeeld op de productie van oxytocine, spiermassa, slaap en stemming, traden in onderzoeken pas op na meerdere weken dagelijkse inname. De werking berust niet alleen op een kortdurende kolonisatie, maar op de voortdurende interactie van de bacteriën met het immuunsysteem, het darmzenuwstelsel en hormonale assen (Varian et al., 2016; Poutahidis et al., 2013).

Samenvatting:

• Enkele dagen L. reuteri-capsules innemen is niet voldoende, omdat de stam zich doorgaans niet permanent in de darm vestigt.
• Voor een langdurig effect is regelmatige toevoer nodig.
• Zelfgemaakte yoghurt is werkzamer, goedkoper en bevat aanvullende gezondheidsbevorderende stoffen.
• De positieve effecten ontstaan meestal pas na onafgebroken gebruik gedurende meerdere weken.

Bronnen:

• Blaser MJ (2014). Missing Microbes. Henry Holt.
• Derrien M & van Hylckama Vlieg JET (2015). Fate, activity, and impact of ingested bacteria within the human gut microbiota. Trends in Microbiology, 23(6), 354–366.
• Ouwehand AC et al. (2002). Probiotic and other functional microbes: from markets to mechanisms. Current Opinion in Biotechnology, 13(5), 483–487.
• Poutahidis T et al. (2013). Microbial symbionts accelerate wound healing via the neuropeptide hormone oxytocin. PLoS One, 8(10):e78898.
• Varian BJ et al. (2016). Beneficial bacteria inhibit cachexia. Oncotarget, 7(9), 11803–11816.
• Walter J et al. (2018). Establishing or Exaggerating Causality for the Gut Microbiome: Lessons from Human Microbiota-Associated Rodents. Cell, 174(4), 800–804.e6.
• Wegh CA et al. (2019). Postbiotics and Their Potential Applications in Early Life Nutrition and Beyond. International Journal of Molecular Sciences, 20(19), 4673.